Hoe een bedrijf te starten onder de 18: een gids voor ouders & tieners

Je hebt misschien een goed idee voor een eigen bedrijf, maar je vraagt je af hoe je dat kunt realiseren als je nog geen 18 bent. Goed nieuws: het kan! Er zijn wel een aantal zaken waar je rekening mee moet houden. Zo heb je voor veel officiële zaken de hulp van je ouders (of een voogd) nodig. Maar met de juiste hulp kun je als jonge ondernemer al vroeg beginnen.

Een eigen bedrijf starten op jonge leeftijd heeft best veel voordelen. Je leert er veel van, het staat goed op je cv en je verdient je eigen geld. Shopify vroeg jongeren die zelf een bedrijf zijn begonnen om tips.

Waarom op jonge leeftijd een eigen bedrijf starten?

Je hebt minder risico

Als je jong bent, zijn de risico's van het ondernemerschap relatief klein. Je woont meestal nog thuis en hebt weinig vaste lasten. Dit geeft je de vrijheid om dingen uit te proberen en te leren van eventuele fouten.

"Als startende ondernemer weet je nog niet zoveel", vertelt Nick Mares, die samen met zijn broer Justin Kettle & Fire oprichtte in zijn tienerjaren. "De beste manier om te leren is door verschillende dingen uit te proberen. En het maken van fouten hoort erbij: hoe eerder je leert, hoe beter." Omarm die instelling van jongs af aan, want de veerkracht die je nu opbouwt, betaalt zich later dubbel en dwars terug.

Je hebt veel vrije tijd

Hoewel je agenda vol lijkt met school, sport en sociale activiteiten, heb je als tiener toch vaak meer flexibiliteit dan later. Volwassen verantwoordelijkheden zoals een hypotheek of een fulltimebaan heb je nog niet.

"Ik begon toen ik 16 was", zegt LeiLei Secor. Ze zette haar hobby in sieraden maken om in een eigen onderneming, Designed by Lei. "Op de middelbare school was het allemaal goed te combineren. Maar toen ik eenmaal op de universiteit zat, zag ik het meer als een parttimebaan. Ik moest een vast aantal uren per week reserveren voor bestellingen."

Je hebt direct contact met je doelgroep

Als jonge ondernemer heb je een natuurlijk voordeel: je kent je leeftijdsgenoten. Als je product gericht is op jongeren, kun je via school en je netwerk makkelijk feedback krijgen en zo je eerste klanten vinden.

Carson Kropfl is hier een goed voorbeeld van. Op 11-jarige leeftijd ontwikkelde hij de 'Locker Board', een compact skateboard dat in schoolkluisjes past. "Ik verkocht ze eerst op mijn eigen school voor 20 dollar per stuk", vertelt hij. "Via een Instagram-video waarin ik het skateboard gebruikte, kreeg ik al snel meer bereik. Daarna hebben we een website opgezet om aan de vraag te kunnen voldoen."

Toegang tot faciliteiten

Je hebt als scholier een voordeel dat vaak over het hoofd wordt gezien: toegang tot allerlei faciliteiten op school. Na de middelbare school kosten onderwijs en het leren van nieuwe vaardigheden al snel geld. 

Maar nu zijn deze faciliteiten nog gratis:

• Computerlokalen en software
• Technische ruimtes en apparatuur
• Een werkplaats
• Kennis van docenten en decanen
• Feedback van medestudenten

Waardevolle ervaring opdoen

Als ondernemer vervul je verschillende rollen: denk aan verkoop, productontwikkeling en klantenservice. Deze praktische ervaring kan waardevol zijn voor later, bijvoorbeeld bij studie- of carrièrekeuzes. Bovendien bouw je financiële kennis op: je leert hoe geld verdiend, uitgegeven en belast wordt. Die kennis neem je de rest van je leven mee.

Extra inkomsten

Een hobby is vaak een ideaal startpunt voor een eerste onderneming. Als je bijvoorbeeld van dieren houdt, kun je beginnen met het uitlaten van honden in de buurt. Het voordeel van starten met iets wat je al graag doet, is dat het minder als 'werk' voelt. Met een eigen bedrijf verdien je je eigen geld en je leert hoe je ermee om moet gaan. Je kunt sparen voor iets wat je graag wilt hebben of het opzij zetten voor later.

Hoe een bedrijf te starten onder de 18?

Veel jonge ondernemers beginnen klein: een limonadekraam voor de deur, klusjes in de buurt of oppassen op kinderen. Deze eerste ervaringen zijn waardevol: je leert er veel van en de drempel om te beginnen is laag. Maar als je je onderneming serieuzer wilt aanpakken, is het belangrijk om dit goed te regelen. Daarvoor heb je de hulp van je ouders of verzorgers nodig.

1. Vraag toestemming

Voor je begint met logo's ontwerpen of een ondernemingsplan schrijven, is het belangrijk om je ouders of verzorgers bij je plannen te betrekken. Als minderjarige heb je namelijk hulp nodig bij officiële zaken zoals het ondertekenen van contracten, het openen van een bankrekening en het aanmaken van zakelijke accounts. Ze moeten ook betrokken zijn bij social media (als je jonger bent dan de minimumleeftijd voor bepaalde platforms).

2. Ontwikkel en valideer je idee

Een goed idee kan overal vandaan komen. Misschien zie je een probleem dat je wilt oplossen, heb je een nieuwe kijk op een bestaand product, of kom je met iets compleet nieuws. Brainstorm met vrienden en familie om te ontdekken wat aanslaat. Maya Penn, die op haar achtste haar bedrijf Maya's Ideas begon, adviseert om een notitieboek bij te houden: "Schrijf al je ideeën op, hoe klein ze ook lijken. Ook een kleine gedachte kan later ineens heel waardevol zijn."

Er zijn veel mogelijkheden voor jonge ondernemers, zoals:

• Tuinonderhoud of auto's wassen
• Bijles geven aan jongere leerlingen
• Huisdieren uitlaten of oppassen
• Handgemaakte producten verkopen (sieraden, kleding, kunst)
• Een YouTube-kanaal of podcast starten
• Een webshop opzetten als doorverkoper
• Een initiatief voor een goed doel

Belangrijk is dat je nadenkt over je doelgroep: voor wie is je product of dienst bedoeld? Betrek deze mensen bij de ontwikkeling van je idee om te checken of er echt behoefte aan is.

3. Regel de financiering

Sommige bedrijven kun je makkelijk starten met hulp van je ouders, maar voor andere ideeën heb je startgeld nodig. Misschien heb je wat gespaard van je zakgeld of een bijbaantje of kunnen je ouders je een startbedrag lenen. Er zijn soms ook beurzen of subsidies waar je als jonge ondernemer voor in aanmerking komt.

Neem de tijd om al je opstartkosten in kaart te brengen, zodat je weet hoeveel geld je nodig hebt. Stel je wilt gebreide teddyberen verkopen op een markt. Je hebt al het materiaal, maar nog geen bord voor je kraam. Dan moet je beslissen: maak je zelf een bord van karton en stiften, of laat je er een drukken? 

Zulke keuzes beïnvloeden je startbudget. Houd ook rekening met kosten voor materialen, verpakking en eventuele marktkraamhuur.

4. Bepaal je prijzen

Voor het bepalen van je prijzen is het slim om eerst te kijken wat vergelijkbare bedrijven vragen. Kijk op platforms zoals Etsy of Marktplaats wat soortgelijke producten of diensten kosten. Als jouw aanbod vergelijkbare waarde heeft, kun je daar je prijs op afstemmen.

Houd bij het bepalen van je prijzen ook rekening met:

• Variabele kosten: kosten die meebewegen met je productie, zoals materialen en verzending.
• Vaste kosten: kosten die gelijk blijven, zoals huur van een ruimte.
• Winstmarge: het bedrag dat je wilt overhouden na aftrek van alle kosten.

Overleg met je ouders of een andere ervaren ondernemer of je prijzen realistisch zijn.

5. Schrijf een ondernemingsplan

Een ondernemingsplan is een routekaart die je helpt je bedrijf te runnen en te laten groeien. Het bevat doorgaans de volgende onderdelen:

• Missie: wat is het doel en de waarde van je bedrijf?
• Producten en diensten: een beschrijving van wat je verkoopt en tegen welke prijs.
• Marketingplan: hoe ga je je bedrijf promoten?
• Financieel plan: mogelijke financieringsbronnen, verwachte inkomsten en kosten.

Het helpt om vooraf goed te weten aan wie je wilt verkopen en wat je doelen zijn. Gebruik eventueel een sjabloon om je plan te structureren.

6. Regel de praktische zaken samen met je ouders

Als je nog geen 18 bent, is de betrokkenheid van je ouders of verzorgers essentieel. Je kunt namelijk nog geen contracten tekenen of een creditcard aanvragen; dat moeten je ouders voor je doen. In Nederland is dit wettelijk zo geregeld: alle officiële documenten moeten door een volwassene worden ondertekend.

Ook voor andere zakelijke zaken heb je toestemming en hulp nodig. Denk aan het openen van een webshop of het aanmaken van socialmediakanalen voor je bedrijf. Voor deze diensten gelden vaak minimumleeftijden. De Kamer van Koophandel raadt aan om bij twijfel advies in te winnen bij een accountant of advocaat.

Bespreek met je ouders ook of je een zakelijke bankrekening nodig hebt (zij moeten dan mederekeninghouder worden) en maak duidelijke afspraken over wie welke financiële verantwoordelijkheden heeft, bijvoorbeeld rond het bijhouden van de administratie en het regelen van belastingzaken.

7. Open een webshop

Als je een online bedrijf start, moet het account bij een platform zoals Shopify op naam van je ouders staan. Maar het inrichten van de shop, het kiezen van een ontwerp en het toevoegen van producten, kun je zelf doen. Let daarbij op het volgende:

• Je doelgroep: zorg voor een overzichtelijke website met handige pagina's, zoals veelgestelde vragen, beleid en contactgegevens.
• Jouw verhaal: vertel waarom je dit bedrijf bent begonnen. Dat maakt je merk persoonlijk en trekt klanten aan.
• Productomschrijvingen: wees informatief en spreek je doelgroep direct aan. Beantwoord vragen die een klant zou kunnen hebben.

Let op: een Shopify-account moet worden aangemaakt door iemand van minimaal 18 jaar. Een ouder of voogd moet eigenaar zijn van het account en verantwoordelijk zijn voor de betaling.

8. Maak accounts op socialmedia aan

Social media is een geweldige manier om je doelgroep te bereiken en een community op te bouwen. Jij kent je doelgroep het best, dus de inhoud van de berichten kun je prima zelf verzorgen, maar je ouders moeten het account aanmaken en beheren als je jonger bent dan de minimumleeftijd van het platform.

Een paar tips voor een sterk socialmediaprofiel:

• Post regelmatig: een contentkalender helpt je consistent te blijven.
• Ga in gesprek met je volgers: reageer op reacties met persoonlijke berichten.
• Probeer nieuwe formats uit: van korte video's tot polls; ontdek wat het beste werkt voor jouw merk.

9. Begin met verkopen

Nu alle voorbereidingen zijn getroffen, is het tijd om je producten of diensten in de markt te zetten. Lanceer je website of webshop, start met promoten en wacht op je eerste verkoop. Vergeet niet tevreden klanten te vragen om je aan te bevelen bij vrienden en familie. Naast online verkoop zijn er ook andere mogelijkheden: je kunt deelnemen aan markten in de buurt of evenementen op school.

10. Beheer je geld

Zodra je geld begint te verdienen, is het slim om een plan te hebben voor wat je ermee doet. Je kunt een deel herinvesteren in je bedrijf, sparen voor later of opzijzetten voor grote aankopen. Vraag je ouders om hulp bij het begrijpen van je financiën, zoals het bijhouden van inkomsten en uitgaven. Goede financiële gewoonten die je nu aanleert, neem je de rest van je leven mee, inclusief tijdens de belastingaangifte.

Gids voor ouders: juridische en financiële zaken regelen

Je kind heeft het grote idee, maar jij speelt een sleutelrol in het officieel maken ervan. Als ouder of voogd ben jij verantwoordelijk voor de juridische en financiële kant van de zaak. Dit moet je weten.

Contracten en meerderjarigheid

Juridisch gezien is iemand onder de 18 minderjarig, wat betekent dat hij of zij contracten kan ontbinden die hij of zij zelf heeft ondertekend. Bedrijven vragen daarom bijna altijd een ouder of voogd om mee te tekenen om een overeenkomst rechtsgeldig te maken. In Nederland gelden hiervoor specifieke regels; raadpleeg bij twijfel een jurist of de Kamer van Koophandel.

Een rechtsvorm kiezen

Elk bedrijf heeft een rechtsvorm nodig. Voor een kinderbedrijf is de eenvoudigste optie een eenmanszaak: het bedrijf is juridisch gekoppeld aan jou als ouder. Dit is de meest toegankelijke optie en vereist weinig administratie. 

Een andere mogelijkheid is een BV (Besloten vennootschap), die meer juridische bescherming biedt maar ook complexer en kostbaarder is om op te richten. Voor de meeste jonge ondernemers die net beginnen is een eenmanszaak voldoende.

Een zakelijke bankrekening openen

Het is verstandig om zakelijk geld gescheiden te houden van privégeld. Zodra je kind begint met verkopen, open je een aparte zakelijke rekening. Omdat kinderen geen rekening op eigen naam kunnen openen, zet je een gezamenlijke rekening op waar jullie beiden toegang toe hebben. Je bank kan je precies vertellen wat daarvoor nodig is.

Betaalmethoden voor klanten

Bepaal vóór de lancering hoe klanten kunnen betalen:

• Bij online verkoop stel je de betaalmethoden in via de kassainstellingen van je webshop.
• Bij lokale verkoop kun je beginnen met eenvoudige opties zoals contant geld of een bankoverschrijving, waarbij jij als ouder de rekening beheert.

Houd elke verkoop, terugbetaling en zakelijke uitgave bij, zodat je altijd weet hoeveel er is binnengekomen, hoeveel er is uitgegeven en wat er eventueel voor de belasting moet worden opgegeven.

Belastingverplichtingen

Ook kinderen kunnen belasting moeten betalen over hun bedrijfsinkomsten. In Nederland geldt dat inkomsten uit een eigen bedrijf opgegeven moeten worden bij de Belastingdienst. Raadpleeg de website van de Belastingdienst of een belastingadviseur om te weten wat als inkomen telt en welke kosten je kunt aftrekken.

Online privacywetgeving (AVG)

Heeft het bedrijf van je kind een website, app of e-maillijst die ook door andere kinderen gebruikt kan worden? Dan moet je rekening houden met de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). Deze wet is van toepassing als het bedrijf persoonsgegevens verzamelt van kinderen onder de 16 jaar, zoals namen of e-mailadressen. Je hebt dan een duidelijk privacybeleid nodig en moet toestemming vragen aan de ouders van die kinderen.

Aan de slag met je bedrijfsidee

Als jonge ondernemer heb je een groot voordeel: je weet precies wat jouw generatie wil. Die kennis is waardevol bij het ontwikkelen van een product of idee. Wacht niet te lang, want met de juiste ondersteuning van je ouders kun je nu al starten.

"Natuurlijk kom je obstakels tegen en zijn er mensen die twijfelen", vertelt Esma Ilyas, oprichter van het kledingmerk Ivory Ella. "Maar als je blijft focussen op wat je graag doet en waar je in gelooft, dan komt het resultaat vanzelf."