Narzut a marża - kluczowa różnica w 2026 roku

Rozwijanie własnej małej firmy lub internetowego sklepu hurtowego to bardzo satysfakcjonujące i ekscytujące doświadczenie.

Jeśli jednak nie masz dużego doświadczenia z językiem biznesu i terminologią marketingową, niektóre pojęcia mogą wydawać się niejasne. Szybko natkniesz się na określenia takie jak marża i narzut, ale co dokładnie one oznaczają i dlaczego mają tak duże znaczenie.

W najprostszym ujęciu zarówno marża zysku, jak i narzut odnoszą się do tej samej transakcji, jednak pokazują ją z innej perspektywy. Marża zysku obrazuje zysk w odniesieniu do ceny sprzedaży produktu lub osiągniętych przychodów, natomiast narzut pokazuje zysk w relacji do kosztu sprzedanych towarów.

Marża i narzut to pojęcia księgowe, z którymi będziesz mieć do czynienia regularnie, prowadząc finansową stronę swojej działalności.

Narzut a marża - kluczowa różnica

Narzut to procentowe podniesienie ceny zakupu produktu w celu ustalenia ceny sprzedaży, które pokazuje, ile należy doliczyć, aby pokryć koszty prowadzenia firmy. Marża natomiast to kwota pozostająca po odjęciu kosztu sprzedanych towarów od przychodów i właśnie ona stanowi faktyczny zysk.

Czym jest marża?

W e-commerce obowiązuje prosta zasada, sprzedawcy muszą oferować produkty drożej, niż wynosi koszt ich zakupu lub wytworzenia, ponieważ to podstawa generowania zysku. Różnica pomiędzy kosztem pozyskania produktu a ceną sprzedaży w sklepie internetowym to właśnie marża zysku. Innymi słowy marża pokazuje, jaka część przychodu firmy e-commerce pozostaje po rozliczeniu kosztu sprzedanych towarów, czyli COGS.

Wzór na marżę zysku to:

marża zysku = przychody netto / COGS x 100

Marża zysku uwzględnia całkowite przychody ze sprzedaży przed odliczeniem podatków i innych kosztów. Wiele firm analizuje przede wszystkim marżę zysku brutto, aby ocenić, jak skutecznie wykorzystują swoje zasoby w procesie produkcji i sprzedaży produktów lub usług.

Marża operacyjna obejmuje koszt sprzedanych towarów, wydatki związane ze sprzedażą i administracją oraz koszty ogólne. Jest istotna, ponieważ pokazuje, ile zysku firma osiąga po uwzględnieniu kosztów zmiennych, takich jak produkcja czy wynagrodzenia pracowników. Ten wskaźnik jest często analizowany przez inwestorów, ponieważ pozwala ocenić wartość i rentowność przedsiębiorstwa.

Ostatnim rodzajem jest marża zysku netto. Oblicza się ją po odjęciu wszystkich kosztów i podatków od całkowitych przychodów firmy, a następnie podzieleniu wyniku przez przychody netto. Marża zysku netto, nazywana także wynikiem końcowym, jest jednym z najważniejszych wskaźników kondycji finansowej firmy i jej potencjału rozwojowego.

Kiedy stosować marżę?

Jeśli chcesz ocenić rentowność swojej działalności i upewnić się, że koszty stałe są odpowiednio pokryte, marża pozwala zrozumieć, jaki procent zysku generuje każda sprzedaż.

Podczas swojej przygody z e-commerce najczęściej spotkasz się z trzema rodzajami marży zysku, marżą brutto, operacyjną i netto. Każda z nich ma istotne znaczenie dla finansów sklepu internetowego i pomaga analizować inne obszary działalności.

Czym jest narzut?

Narzut to kwota, o którą zwiększasz koszt produktu, aby uzyskać jego końcową cenę sprzedaży.

Dla przykładu, jeśli kupujesz lub produkujesz produkt za 80 zł i sprzedajesz go za 100 zł, Twój zysk wynosi 20 zł. Procentowy narzut obliczony jako stosunek zysku do kosztu, czyli 20 zł do 80 zł, wynosi 25%. Oznacza to 25% narzutu na ten produkt. Narzut i marża są ze sobą powiązane, ale nie są tym samym i łatwo je ze sobą pomylić.

Wzór na narzut to:

narzut = zysk / koszt x 100

Kiedy stosować narzut?

Podczas ustalania cen detalicznych warto posługiwać się narzutem, aby mieć pewność, że cena pokrywa zarówno koszt towaru, jak i koszty operacyjne, a jednocześnie pozwala osiągać zysk.

Dlaczego warto znać różnicę między marżą a narzutem?

Marża zysku i narzut opisują tę samą transakcję z dwóch różnych perspektyw. Marża pokazuje zysk w odniesieniu do ceny sprzedaży lub przychodu, natomiast narzut odnosi zysk do kosztu sprzedanych towarów.

Bardzo łatwo pomylić te pojęcia, a takie błędy mogą prowadzić do nieprawidłowej wyceny produktów, zarówno zbyt niskiej, jak i zbyt wysokiej. W efekcie może to negatywnie wpłynąć na rentowność i rozwój firmy.

Dlatego tak ważne jest dokładne zrozumienie, czym jest marża i narzut oraz jaki mają wpływ na wynik finansowy. Pomocne mogą być narzędzia administracyjne online, takie jak Profit Calc i BeProfit, które wspierają prowadzenie księgowości i analizę finansową.

Jak obliczyć marżę?

Jeśli masz świetny produkt i chcesz sprzedawać go online, warto wiedzieć, jak obliczyć zdrową marżę zysku netto. Odpowiednia marża będzie się znacznie różnić w zależności od branży i wielkości firmy, jednak przyjmuje się, że 10% to poziom średni, 20% uznawane jest za dobry wynik, a 5% za niski.

Są to jednak jedynie orientacyjne wartości, które nie zawsze muszą pasować do konkretnego produktu lub usługi. Warto też pamiętać, że marża brutto, operacyjna i netto różnią się między sobą, ponieważ dotyczą innych obszarów działalności.

Jak obliczyć narzut?

Sprawdźmy to na konkretnym przykładzie. Załóżmy, że sprzedawca przeznacza 50 zł na materiały oraz robociznę potrzebne do wykonania estetycznego dywanu, a następnie sprzedaje go za 80 zł na platformie Faire. Oznacza to zysk w wysokości 30 zł, co po przeliczeniu daje marżę na poziomie 37,5%.

W tym samym przykładzie narzut to różnica pomiędzy ceną sprzedaży produktu, czyli 80 zł, a kosztem jego wykonania wynoszącym 50 zł. Kwotowo narzut wynosi więc 30 zł. Jeśli jednak spojrzymy na to procentowo i podzielimy narzut przez koszt wytworzenia dywanu, okaże się, że procentowy narzut wynosi 60%.

Jaka marża jest właściwa?

Odpowiednia marża w e-commerce zależy od wielu czynników, takich jak branża, model biznesowy, poziom konkurencji, pozycjonowanie marki na rynku oraz rodzaj oferowanego produktu. Większość firm e-commerce dąży do osiągnięcia marży brutto na poziomie od 30% do 40%. Z kolei przedsiębiorstwa sprzedające produkty luksusowe lub specjalistyczne często celują w wyższe marże, natomiast branże charakteryzujące się dużym wolumenem sprzedaży i silną konkurencją zwykle funkcjonują przy niższych marżach.

Ostatecznie dobra marża to taka, która pozwala pokryć koszty operacyjne, utrzymać konkurencyjne ceny i jednocześnie generować realny zysk.

Jaki narzut jest odpowiedni?

Podobnie jak w przypadku marży zysku, istnieją ogólne wytyczne dotyczące ustalania narzutu. Wiele firm przyjmuje średni narzut detaliczny, określany także jako keystone, na poziomie 50% lub 60%, jednak jego wysokość w dużej mierze zależy od branży oraz konkretnego produktu.

Produkty luksusowe zazwyczaj charakteryzują się znacznie wyższym narzutem, natomiast na przykład niewielkie urządzenia kuchenne najczęściej mają narzut niższy. Warto też pamiętać, że procentowy narzut może zmieniać się wraz z rozwojem firmy i ewolucją jej modelu biznesowego.

Rozważając, jak wysoki lub niski powinien być Twój narzut procentowy, warto kierować się kilkoma podstawowymi zasadami: 

• Przy niskich cenach sprzedaży narzut procentowy powinien być wyższy.
• Jeśli jesteś w stanie szybko produkować i sprzedawać zapasy, możesz pozwolić sobie na niższy narzut.

• Produkty codziennego użytku zwykle wymagają niższego narzutu niż unikalne lub jednorazowe przedmioty.

• Istotne jest także sprawdzenie bezpośredniej konkurencji i tego, jakie narzuty stosują inne firmy w branży.

Choć wysoki narzut może wydawać się atrakcyjny, w praktyce nie zawsze jest korzystny, szczególnie na etapie rozwijania małej firmy. Zbyt wysokie ceny mogą odstraszać klientów i utrudniać sprzedaż. Z kolei zbyt niski narzut sprawi, że zysk będzie minimalny. Dlatego poziom 50% często uznawany jest za bezpieczne rozwiązanie, które pozwala pokryć koszty produkcji i jednocześnie zapewnia zdrowy, stabilny zysk.

Wykorzystanie narzutu i marży w Twojej firmie

Decyzja o tym, czy w firmie e-commerce stosować narzut czy marżę, wynika z przyjętych celów oraz strategii cenowej. Warto wziąć pod uwagę kilka kluczowych kwestii:

• koszty ogólne. Jeśli Twoim priorytetem jest pełne pokrycie kosztów i osiągnięcie założonego poziomu zysku, narzut będzie najprostszym rozwiązaniem, ponieważ oblicza się go bezpośrednio na podstawie kosztu produktu.

• analiza rentowności. Gdy chcesz dokładnie określić zysk w relacji do przychodów ze sprzedaży, lepszym narzędziem będzie marża. Pozwala ona jasno zobaczyć, jaki procent zysku generuje każda transakcja.

W niektórych branżach naturalnie dominuje jedna z tych metod. Handel detaliczny często opiera się na narzucie, natomiast branże o bardziej złożonej strukturze kosztów częściej korzystają z marży.

W praktyce sprzedawcy e-commerce, którzy odnoszą sukces, zazwyczaj analizują oba wskaźniki. Ceny początkowe ustalają z wykorzystaniem narzutu, a marże regularnie monitorują, aby oceniać rentowność, analizować działania operacyjne oraz porównywać wyniki z benchmarkami branżowymi. Skuteczna strategia cenowa wymaga zrozumienia obu pojęć.

Chcesz otworzyć własną firmę? Rozpocznij bezpłatny okres próbny Shopify – nie musisz podawać karty płatniczej.